Quy định thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ cổ phiếu thưởng cho người lao động/ESOP

Thực hiện Nghị định số 253/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật thuế thu nhập cá nhân (“Nghị định 253”), có hiệu lực kể từ ngày 01/07/2026, VNDIRECT sẽ áp dụng các quy định về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các khoản thu nhập từ cổ phiếu tổ chức phát hành thưởng cho người lao động và cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (“ESOP”) phát sinh trên tài khoản của Quý khách tại VNDIRECT trong kỳ tính thuế từ 01/07/2026 như sau:

• Các khoản thuế áp dụng:

Người lao động được thưởng bằng cổ phiếu hoặc mua cổ phiếu với giá ưu đãi theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) nộp các loại thuế sau:

(i) Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công (10% tương ứng với thu nhập chịu thuế);

(ii) Thuế thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán (0.1% giá trị chuyển nhượng)

• Căn cứ xác định thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công:

  • Thu nhập chịu thuế của cổ phiếu thưởng, cổ phiếu ESOP là số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức trả thu nhập tại thời điểm thưởng (đối với cổ phiếu thưởng) hoặc tại thời điểm phát hành cổ phiếu ESOP. Trường hợp không xác định được số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán thì thu nhập chịu thuế được xác định như sau:

    • Thu nhập chịu thuế của cổ phiếu thưởng: được tính bằng số lượng cổ phiếu thực nhận nhân (x) với mệnh giá, nếu giá chuyển nhượng cổ phiếu thấp hơn mệnh giá thì thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ cổ phiếu được thưởng tính theo giá thị trường tại thời điểm chuyển nhượng.

    • Thu nhập chịu thuế của cổ phiếu ESOP: được tính bằng số lượng cổ phiếu thực nhận nhân (x) với mệnh giá trừ (-) đi số tiền người lao động đã bỏ ra để mua cổ phiếu ESOP, nếu phát sinh chênh lệch âm thì cá nhân không phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công đối với cổ phiếu ESOP.

  • Trường hợp chuyển nhượng cổ phiếu cùng loại thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công cho tới khi hết số cổ phiếu thưởng, cổ phiếu ESOP.

• Trách nhiệm của Quý Khách hàng:

Quý khách hàng nhận cổ phiếu thưởng, cổ phiếu ESOP có trách nhiệm kê khai đầy đủ nguồn gốc và thu nhập chịu thuế của cổ phiếu thưởng, cổ phiếu ESOP khi thực hiện lưu ký cổ phiếu/nhận chuyển khoản chứng khoán về VNDIRECT.

Lưu ý: Quý khách hàng tổng hợp thu nhập từ cổ phiếu được thưởng, cổ phiếu ESOP vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công trong năm tính thuế để thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định.

• Phương thức cung cấp thông tin:

Để VNDIRECT có cơ sở theo dõi và khấu trừ thuế theo quy định Quý khách vui lòng cung cấp cho VNDIRECT các thông tin liên quan đến cổ phiếu được thưởng/cổ phiếu mua ưu đãi trên TKGDCK của Quý khách (nếu có) theo một trong hai cách:

• Nộp trực tiếp: Tại các Chi nhánh/Phòng giao dịch của VNDIRECT trên toàn quốc.

• Gửi qua Email: Gửi từ Email đã đăng ký tại VNDIRECT đến hòm thư: phong.luuky.ho@vndirect.com.vn theo mẫu email đính kèm phía dưới bài viết này.

Trường hợp Quý khách cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ nhân viên chăm sóc, tổng đài 1900545409 hoặc gửi thư tới email support@vndirect.com.vn để được hỗ trợ.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP:

Q1. Vì sao tôi phải kê khai thông tin Cổ phiếu thưởng/ESOP cho VNDIRECT? Tôi có phải chịu trách nhiệm về thông tin mình kê khai không? 

Trả lời: Việc kê khai thông tin giúp VNDIRECT có đầy đủ dữ liệu để xác định và thực hiện khấu trừ thuế TNCN đối với thu nhập từ Cổ phiếu thưởng/ESOP theo quy định hiện hành khi phát sinh nghĩa vụ thuế.

Theo quy định tại khoản 3 điều 50 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP của Chính phủ: “Cá nhân nhận Cổ phiếu thưởng, cổ phiếu ESOP có trách nhiệm kê khai đầy đủ nguồn gốc và giá trị thực hưởng của Cổ phiếu thưởng, cổ phiếu ESOP khi thực hiện lưu ký cổ phiếu tại công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại nơi cá nhân mở tài khoản lưu ký.”

Nhà đầu tư vui lòng đảm bảo các thông tin cung cấp cho VNDIRECT là đầy đủ, chính xác và trung thực, đồng thời cung cấp các tài liệu chứng minh khi được yêu cầu.

Q2. Những loại cổ phiếu nào tôi cần kê khai? 

Trả lời: Nhà đầu tư cần kê khai thông tin đối với:

· Cổ phiếu thưởng cho người lao động;

· Cổ phiếu phát hành theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP).

Việc kê khai áp dụng đối với các cổ phiếu nêu trên được ghi nhận trên tài khoản chứng khoán của Nhà đầu tư tại VNDIRECT, bao gồm cổ phiếu phát sinh tại VNDIRECT và cổ phiếu được chuyển từ công ty chứng khoán khác về VNDIRECT.

Q3. Tại sao Cổ phiếu thưởng/ESOP lại phát sinh thuế TNCN từ tiền lương, tiền công?

Trả lời: Cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP được người lao động nhận/được hưởng theo chương trình của tổ chức trả thu nhập. Theo quy định thuế TNCN, khoản thu nhập này được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công và thực hiện tính thuế theo quy định đối với loại thu nhập này.

Q4. Từ thời điểm nào VNDIRECT thực hiện khấu trừ thuế đối với Cổ phiếu thưởng/ESOP? Các giao dịch đã bán trước thời điểm này được xử lý như thế nào?

Trả lời: VNDIRECT thực hiện khấu trừ thuế đối với thu nhập từ Cổ phiếu thưởng/ESOP theo quy định tại Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Đối với các giao dịch chuyển nhượng Cổ phiếu thưởng/ESOP phát sinh từ ngày 01/07/2026 nhưng chưa được khấu trừ thuế, VNDIRECT sẽ thực hiện thu và nộp thuế TNCN theo quy định căn cứ thông tin tự kê khai của Nhà đầu tư.

Q5. Tôi có nhiều lần nhận Cổ phiếu thưởng/ESOP thì kê khai như thế nào? 

Trả lời: Nhà đầu tư kê khai riêng thông tin của từng lần phát hành/nhận cổ phiếu theo hướng dẫn trên Phiếu kê khai để VNDIRECT có cơ sở đối chiếu và xác định thông tin tương ứng.

Q6. Tôi không nhớ ngày nhận Cổ phiếu thưởng/ESOP thì phải làm gì? 

Trả lời: Nhà đầu tư có thể kiểm tra thông tin trên thông báo của tổ chức phát hành, tài liệu liên quan đến chương trình Cổ phiếu thưởng/ESOP hoặc các chứng từ được cung cấp khi nhận cổ phiếu. Trường hợp không xác định được, vui lòng liên hệ tổ chức phát hành để được cung cấp thông tin.

Q7. “Số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức phát hành” là gì? 

Trả lời: Đây là thông tin về số tiền chi cho người lao động liên quan đến việc phát hành cổ phiếu ESOP, được ghi nhận trên sổ sách kế toán của tổ chức phát hành tại thời điểm thưởng/phát hành cổ phiếu ESOP.

Q8. Tôi là NĐT, làm thế nào để có được thông tin “số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán”? 

Trả lời: Thông tin này được xác nhận bởi tổ chức phát hành. Nhà đầu tư có thể liên hệ tổ chức phát hành để đề nghị cung cấp Văn bản/Xác nhận có thông tin tương ứng và gửi cho VNDIRECT theo hướng dẫn.

Q9. Nếu tổ chức phát hành không cung cấp cho tôi Văn bản/Xác nhận thì tôi phải làm gì? 

Trả lời: Thông tin về số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức trả thu nhập tại thời điểm thưởng/phát hành cổ phiếu là căn cứ để xác định thu nhập chịu thuế. Trường hợp không xác định được thông tin này, thu nhập chịu thuế sẽ được xác định theo phương pháp thay thế quy định tại pháp luật thuế hiện hành.

Q10. Giá mua ESOP là gì? Tôi phải kê khai giá nào? 

Trả lời:

Giá mua ESOP là khoản tiền Nhà đầu tư thực tế phải trả để mua số cổ phiếu ESOP theo chương trình của tổ chức phát hành. Nhà đầu tư kê khai theo thông tin và chứng từ liên quan đến việc mua ESOP.

Q11. Nếu tôi không có thông tin về giá mua ESOP thì phải làm thế nào? 

Trả lời: Giá mua ESOP là thông tin bắt buộc cần cung cấp trong trường hợp không xác định được số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức trả thu nhập tại thời điểm phát hành cổ phiếu ESOP. Nhà đầu tư vui lòng kiểm tra các tài liệu liên quan đến chương trình ESOP hoặc liên hệ tổ chức phát hành để xác nhận thông tin này.

Q12. Tôi nhận Cổ phiếu thưởng/ESOP nhưng chưa bán thì có phải nộp thuế ngay không? 

Trả lời:

Trường hợp người lao động được thưởng bằng cổ phiếu hoặc mua cổ phiếu với giá ưu đãi theo kế hoạch phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) thì chưa phải tính vào thu nhập từ tiền lương, tiền công khi nhận cổ phiếu. Khi nhận được thu nhập từ chuyển nhượng số cổ phiếu này, cá nhân phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Q13. Khi bán Cổ phiếu thưởng cho người lao động/ESOP, VNDIRECT tính thuế TNCN như thế nào?

Trả lời:

VNDIRECT căn cứ vào thông tin kê khai của nhà đầu tư và dữ liệu giao dịch để xác định thu nhập chịu thuế, tính và khấu trừ thuế TNCN theo quy địnhNhà đầu tư cần lưu ý hai khoản thuế sau:

1. Thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công

Thuế TNCN được tính bằng 10% thu nhập chịu thuế đối với khoản thu nhập thuộc diện áp dụng mức thuế suất này.

Theo điểm a khoản 3 Điều 50 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, thu nhập chịu thuế được xác định căn cứ vào số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức trả thu nhập tại thời điểm thưởng cổ phiếu hoặc phát hành cổ phiếu ESOP.

Trường hợp không xác định được số tiền này, thu nhập chịu thuế được xác định như sau:

· Đối với Cổ phiếu thưởng cho người lao động: Số lượng Cổ phiếu thưởng chuyển nhượng nhân (×) mệnh giá cổ phiếu. Trường hợp giá chuyển nhượng thấp hơn mệnh giá, thu nhập chịu thuế được xác định theo giá thị trường tại thời điểm chuyển nhượng.

· Đối với cổ phiếu ESOP: Số lượng cổ phiếu ESOP chuyển nhượng nhân (×) mệnh giá cổ phiếu, trừ (-) số tiền người lao động đã bỏ ra để mua số cổ phiếu ESOP chuyển nhượng. Nếu kết quả chênh lệch âm, cá nhân không phải nộp thuế TNCN từ tiền lương, tiền công đối với khoản thu nhập này.

2. Thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán

Thuế TNCN được tính bằng 0,1% giá chuyển nhượng chứng khoán theo quy định.

Q14. Nếu tôi chỉ bán một phần số Cổ phiếu thưởng/ESOP thì thuế được tính trên số lượng nào? 

Trả lời: Nghĩa vụ thuế được xác định đối với phần cổ phiếu thuộc giao dịch phát sinh nghĩa vụ thuế theo quy định. VNDIRECT căn cứ dữ liệu giao dịch và thông tin Cổ phiếu thưởng/ESOP được ghi nhận để thực hiện tính, khấu trừ thuế tương ứng.

Q15. Tôi nhận CỔ PHIẾU THƯỞNG/ESOP tại công ty chứng khoán khác rồi chuyển sang VNDIRECT thì sao? 

Trả lời: Nhà đầu tư cần cung cấp thông tin và tài liệu liên quan đến Cổ phiếu thưởng/ESOP đã nhận để VNDIRECT có cơ sở ghi nhận thông tin phục vụ việc xác định nghĩa vụ thuế khi phát sinh giao dịch tại VNDIRECT.

Q16. Tôi không có Cổ phiếu thưởng/ESOP thì có cần kê khai không? 

Trả lời: Không. Trường hợp Nhà đầu tư không phát sinh Cổ phiếu thưởng/ESOP thuộc phạm vi kê khai theo hướng dẫn của VNDIRECT thì không cần thực hiện kê khai.

Q17. Cuối năm, tôi có phải tự quyết toán thuế TNCN đối với Cổ phiếu thưởng/ESOP không?

Trả lời:

Cá nhân có trách nhiệm tổng hợp thu nhập chịu thuế từ Cổ phiếu thưởng cho người lao động và cổ phiếu ESOP vào thu nhập từ tiền lương, tiền công trong năm để thực hiện quyết toán thuế TNCN theo quy định.